Flash news!
Home arrow เผยแพร่ผลงานวิจัย ปี 2552 arrow ผลการดำเนินงานการพัฒนาศูนย์เด็กเล็กน่าอยู่โดยใช้กระบวนการมีส่วนร่วม ฯ
ผลการดำเนินงานการพัฒนาศูนย์เด็กเล็กน่าอยู่โดยใช้กระบวนการมีส่วนร่วม ฯ PDF พิมพ์ ส่งเมล
ระดับผู้ใช้: / 15
แย่จังดีมาก 
Monday, 04 May 2009

ผลการดำเนินงานการพัฒนาศูนย์เด็กเล็กน่าอยู่โดยใช้กระบวนการมีส่วนร่วม 
ศูนย์เด็กเล็กองค์การบริหารส่วนตำบลมะขามสูง

บทคัดย่อ

รัชดาวรรณ  บุญมีจิว*

            การดำเนินงานการพัฒนาศูนย์เด็กเล็กน่าอยู่โดยใช้กระบวนการมีส่วนร่วม ศูนย์เด็กเล็กองค์การบริหารส่วนตำบลมะขามสูง เป็นการศึกษาเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม มีวัตถุประสงค์ให้ชุมชนเจ้าของศูนย์เด็กเล็กมีส่วนร่วมในการค้นหาปัญหาและร่วมกันวางแผนแก้ปัญหาเพื่อพัฒนาศูนย์เด็กเล็กน่าอยู่ โดยกำหนดวิธีการศึกษาเป็น 2 ส่วนคือ 1) การเก็บข้อมูลพื้นฐานศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก 2) การลงภาคสนามเพื่อทำกระบวนการโดยใช้เทคนิค A-I-C (Apprecition-Influence-Control) โดยทำการศึกษาในเดือนมิถุนายน 2550 – เดือนเมษายน 2551 มีการประเมินผลโดยใช้แบบประเมินความพึงพอใจต่อการให้บริการของศูนย์เด็กเล็ก ประกอบด้วยข้อมูลส่วนบุคคลของพ่อ แม่ ผู้ปกครองเด็ก วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติความถี่ ร้อยละและแบบประเมินความพึงพอใจพึงพอใจต่อการให้บริการของศูนย์เด็กเล็ก วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงแบนมาตรฐาน และวิเคราะห์ประเด็นความเปลี่ยนแปลงของศูนย์เด็กเล็กตามโครงการ การดำเนินกิจกรรมของโครงการประเมินตามแผนการพัฒนาที่ได้จากการทำกระบวนการ
            ผลการศึกษาพบว่า ความพึงพอใจของพ่อ แม่ ผู้ปกครองต่อบริการของศูนย์เด็กเล็กหลังใช้กระบวนมีส่วนร่วมเพื่อพัฒนาศูนย์เด็กเล็กน่าอยู่ ความพึงพอใจโดยรวมมีคะแนนเฉลี่ยอยู่ในระดับมาก (X = 3.83, S.D.= 0.74) และเมื่อพิจารณาแต่ละด้านพบว่าทุกด้านมีคะแนนเฉลี่ยอยู่ในระดับมาก โดยด้านความพึงพอใจต่อภาพรวมการให้บริการมีระดับคะแนนเฉลี่ยสูงสุด (X = 4.08, S.D.= 0.40) รองลงมาด้านพฤติกรรมการเปลี่ยนแปลงของบุตร – หลาน (X= 3.98, S.D.= 0.63) ในเรื่องพัฒนาการทางอารมณ์ -จิตใจ (เช่น อารมณ์ดีร่าเริง ใจเย็น ควบคุมอารมณ์ได้ดี กล้าแสดงออก พูดเก่ง จิตใจอ่อนโยน ) กับเรื่องพฤติกรรมการเปลี่ยนแปลงที่ดีขึ้นของบุตร - หลาน เป็นผลมาจากศูนย์เด็กเล็ก และด้านการให้บริการของเจ้าหน้าที่ของศูนย์เด็กเล็ก (X= 3.96, S.D.= 0.54) เรื่องผู้ดูแลเด็กให้บริการด้วยรอยยิ้ม สุภาพ อัธยาศัยดี และผู้ดูแลเด็กดูแลเอาใจใส่ กระตือรือร้น เต็มใจในการดูแลเด็ก และมีการประเมินผลภายหลังการทำตามแผนการแก้ปัญหามีการเปลี่ยนแปลงของศูนย์เด็กเล็กที่เกิดขึ้นจากการทำกระบวนการในเรื่อง 1) มีการปรับปรุงภูมิทัศน์และสิ่งแวดล้อมของศูนย์เด็กเล็ก 2) การส่งเสริพัฒนาการเด็ก 3) ครัว/สถานที่จัดเตรียมอาหาร/อาหารว่าง/การแต่งกายผู้ประกอบอาหาร 4) ผู้ดูแลเด็ก มีความกระตือรือร้นพัฒนาตนเองด้วยการหาความรู้เพิ่มเติม มีการนำจุดเด่นของศูนย์เด็กเล็กที่ได้ไปศึกษาดูงานมาปรับใช้กับศูนย์เด็กเล็กของตนเอง 5) การมีส่วนร่วมของชุมชนและการช่วยสร้างคุณค่าให้ผู้สูงอายุ จึงนับได้ว่าประสบความสำเร็จระดับหนึ่งเมื่อพิจารณาโดยหลักของทฤษฎีระบบคือ การมีปัจจัยเอื้อต่อการพัฒนาทั้งในส่วนของคน ความรู้ และทุน รวมทั้งกระบวนการ ขับเคลื่อนสู่เป้าหมาย ที่ให้ความสำคัญกับการสร้างความตระหนัก การสร้างความมั่นใจ การแลกเปลี่ยนประสบการณ์ และการเรียนรู้จากการเรียนรู้จากการปฏิบัติจริง ทั้งนี้ปัจจัยที่ทำให้กระบวนการมีส่วนร่วมในศูนย์เด็กเล็กประสบความสำเร็จได้ มีองค์ประกอบที่ก่อให้เกิดดังนี้ 1) การปรับบทบาทของเจ้าหน้าที่ จากเดิมเคยเป็นผู้ที่ให้ความรู้และข้อแนะนำในการแก้ปัญหา และบอกวิธีว่าต้องทำอย่างนั้นอย่างนี้ แต่ก็ไม่ทำให้ศูนย์เด็กเล็กพัฒนาเท่าที่ควรจะเป็น และไม่เกิดความยั่งยืน ดังนั้นในการศึกษาครั้งนี้เจ้าหน้าที่ปรับบทบาทเป็นเพียงผู้สนับสนุนให้ชุมชนได้มีส่วนร่วมในการวิเคราะห์ปัญหาของศูนย์เด็กเล็ก รวมถึงการวิเคราะห์ถึงสาเหตุของปัญหา รวมทั้งหาแนวทางแก้ไขปัญหาที่ชุมชนจะดำเนินการ จะเห็นว่าชุมชนสามารถค้นหาและแก้ปัญหาของชุมชนได้เอง โดยเจ้าหน้าที่เป็นเพียงผู้ให้การสนับสนุนด้านข้อมูลเท่านั้น 2) บทบาทของชุมชนเจ้าของศูนย์เด็กเล็ก เป็นผู้มีส่วนร่วมในทุกกระบวนการ ตั้งแต่การวิเคราะห์ถึงปัญหา สาเหตุของปัญหา รวมทั้งแนวทางการแก้ปัญหาที่ต้องอาศัยการระดมความคิดของผู้มีส่วนเกี่ยวข้องกับศูนย์เด็กเล็ก เพื่อให้เกิดความรู้สึกร่วมและตระหนักถึงบทบาทที่ทุกคนในชุมชน ต้องร่วมกันแก้ปัญหาหรือเสริมสร้างความเข้มแข็งของชุมชน จนเกิดความรู้สึกว่าปัญหาดังกล่าว เป็นปัญหาของตนเอง ไม่ใช่ของเจ้าหน้าที่ ดังนั้นการแก้ปัญหาเพื่อให้เกิดการพัฒนาศูนย์เด็กเล็ก ชุมชนเจ้าของต้องแสดงบทบาทในการที่จะพัฒนาศูนย์เด็กเล็กของตนเอง
 
 *พยาบาลวิชาชีพชำนาญการ
 หมายเหตุ  ค่า X  หมายถึง ค่าเฉลี่ย ของ X (หรือค่า X บาร์)

แก้ไขล่าสุดเมื่อ ( Tuesday, 20 October 2009 )
< ก่อนหน้า   ถัดไป >